سیستمهای رانندگی خودران یکی از تحولات بزرگ صنعت خودرو در دهههای اخیر هستند که آینده حمل و نقل را متحول میکنند. این فناوری با ترکیب سنسورها، دوربینها، رادار، لیدار و هوش مصنوعی، توانایی درک محیط، تحلیل شرایط و تصمیمگیری بدون دخالت مستقیم راننده را فراهم میکند. هدف اصلی این سیستمها افزایش ایمنی، کاهش تصادفات، صرفهجویی در مصرف سوخت و ایجاد سفری راحتتر برای سرنشینان است.
با وجود اینکه بسیاری تصور میکنند هر خودرویی که قابلیت هدایت خودکار دارد «کاملاً خودران» است، در واقع تفاوت بزرگی بین سیستم نیمهخودران و تمامخودران وجود دارد که بر اساس سطح اتوماسیون تعریف میشود. در این مقاله؛ به بررسی این موضوع میپردازیم که تفاوت سیستم نیمه خودران و تمام خودران چیست؟
تا انتها با مجله کی ام سی همراه باشید.
منظور از سیستم رانندگی تمام خودران چیست؟
سیستم رانندگی خودران مجموعهای از فناوریهای پیشرفته است که به خودرو اجازه میدهد بدون نیاز به کنترل انسانی حرکت کند، مسیر را تشخیص دهد، موانع را شناسایی کرده و تصمیمات لازم را بگیرد. اطلاعات از طریق سنسورها و دوربینها جمعآوری شده و یک واحد پردازش مرکزی با استفاده از هوش مصنوعی، شرایط جاده و رفتار دیگر وسایل نقلیه را پیشبینی میکند.
مطالعه بیشتر: سیستم ESP چیست؟
آشنایی با سطوح مختلف رانندگی خودران
سیستم های تمام خودران دارای سطوح مختلفی هستند که شناخت آن ها نیز خالی از لطف نیست.
سطح ۰: بدون اتوماسیون
تمامی کنترلها بر عهده راننده است و سیستمهای موجود تنها نقش هشداردهنده دارند.
سطح ۱: کمکراننده (Driver Assistance)
برخی وظایف مثل کنترل سرعت یا هشدار خروج از خط به کمک سیستمها انجام میشود، اما راننده مسئول اصلی است.
سطح ۲: اتوماسیون جزئی (Partial Automation)
خودرو میتواند همزمان فرمان، ترمز و گاز را کنترل کند، اما راننده باید همیشه آماده مداخله باشد. این سیستم در بزرگراهها عملکرد خوبی دارد ولی در محیطهای پیچیده نیاز به دخالت انسانی دارد.
مطالعه بیشتر: سیستم اعلان تصادف خودکار چیست؟
سطح ۳: اتوماسیون مشروط (Conditional Automation)
در شرایط خاص، خودرو میتواند بهطور کامل رانندگی کند و حتی تصمیمات پیچیدهای مثل سبقت یا تغییر مسیر را انجام دهد. با این حال، ممکن است در شرایط خاص از راننده بخواهد کنترل را بر عهده بگیرد.
سطح ۴: اتوماسیون بالا (High Automation)
در مناطق مشخص و شرایط تعریفشده، خودرو کاملاً مستقل عمل میکند و نیازی به راننده ندارد. تاکسیهای خودران گوگل (Waymo) از این سطح استفاده میکنند.
سطح ۵: اتوماسیون کامل (Full Automation)
خودرو در هر جاده و هر شرایط آبوهوایی بدون فرمان و پدال حرکت میکند و هیچ مداخله انسانی نیاز ندارد.
منظور از سیستم نیمه خودران چیست؟
سیستم نیمهخودران به خودروهایی گفته میشود که میتوانند بخشی از وظایف رانندگی مانند کنترل سرعت، فرمان و ترمز را بهصورت خودکار انجام دهند، اما همچنان نیاز به حضور فعال راننده دارند. این سیستمها معمولاً در سطوح ۲ و ۳ اتوماسیون قرار میگیرند. به عنوان مثال؛ در سطح ۲، خودرو همزمان میتواند گاز، ترمز و فرمان را کنترل کند، اما راننده باید همیشه دست روی فرمان داشته باشد و آماده مداخله باشد.
همچنین در سطح ۳، خودرو میتواند در شرایط خاص مانند بزرگراهها رانندگی را کاملاً بر عهده بگیرد، اما ممکن است در شرایط پیچیده از راننده درخواست کنترل کند.
مزیت اصلی سیستم نیمهخودران، کاهش خستگی راننده و افزایش ایمنی در سفرهای طولانی است. با این حال، به دلیل وابستگی به نظارت انسانی، هنوز نمیتوان آن را بهعنوان یک سیستم کاملاً خودران دانست.
تفاوت اصلی سیستم نیمه خودران و تمام خودران
حالا که با تعریف سیستم نیمه خودران و تمام خودران آشنا شدید؛ باید تفاوتهای این دو را نیز بدانید:
1. کنترل راننده: در سیستم نیمهخودران (سطوح ۲ و ۳) حضور فعال راننده الزامی است و باید همیشه آماده مداخله باشد. اما در سیستم تمامخودران (سطوح ۴ و ۵) راننده میتواند کاملاً نقش مسافر را داشته باشد.
2. محدودیت استفاده: سیستم نیمه خودران معمولاً در شرایط خاص مثل بزرگراه یا ترافیک روان عملکرد بهینه دارد، اما تمامخودران میتواند در هر مسیر و شرایطی حرکت کند.
3. مسئولیت قانونی: در سیستم نیمه خودران، راننده مسئول اتفاقات احتمالی است، ولی در تمام خودران مسئولیت به سازنده یا سیستم منتقل میشود.
4. تجهیزات خودرو: سیستمهای تمام خودران معمولاً فاقد فرمان و پدال هستند، در حالی که نیمهخودران همچنان به این تجهیزات نیاز دارد.
کلام آخر
با پیشرفت سریع هوش مصنوعی و دقت بالاتر سنسورها، فاصله بین سیستم های نیمه خودران و تمامخودران روز به روز کمتر میشود. بنابراین؛ انتظار میرود در سالهای آینده، خودروهای تمام خودران نقش مهمی در حمل و نقل عمومی و شخصی ایفا کنند و حتی ساختار شهرها و جادهها را تغییر دهند.
