تویوتا یکی از معدود شرکتهایی است که دههها قبل از رقبا وارد دنیای پیشرانههای هیدروژنی شد و امروز بیش از ۳۰ سال تجربه در این حوزه دارد. این کمپانی ژاپنی همچنان بر این باور است که هیدروژن میتواند در آینده جایگزین اصلی سوختهای فسیلی، مخصوصاً دیزل، شود. موضوعی که اخیراً دوباره با اظهارات «شان هنلی»، معاون فروش و بازاریابی تویوتا در استرالیا، پررنگتر شد. او در گفتوگویی با مجله Car Expert تأکید کرد که هیدروژن در بلندمدت توانایی کنار زدن دیزل را دارد و میتواند به گزینهای امن، پاک و کارآمد برای خودروهای آینده تبدیل شود. در این مقاله؛ در مورد جایگزینی هیدروژن با دیزل صحبت میکنیم.
تا انتها با مجله کی ام سی همراه باشید
گفتگوی معاون فروش و بازاریایی شرکت تویوتا در مورد جایگزینی هیدروژن با دیزل
هنلی توضیح میدهد: «دیزل ظرف یکی دو دهه آینده کاملاً حذف نمیشود، اما قطعاً در بلندمدت جای خود را به هیدروژن خواهد داد. من باور ندارم که دیزل سوخت آینده باشد؛ چون موتورهای بنزینی یا حتی گزینههای جدیدتر میتوانند همان عملکرد را با بازدهی بهتر ارائه دهند.»
او البته به این نکته هم اشاره کرده که هنوز بسیاری از مردم و حتی کارشناسان، هیدروژن را دستکم میگیرند. اما اگر سرمایهگذاری کافی روی زیرساخت سوختگیری انجام شود، این فناوری ظرفیت آن را دارد که بهطور جدی وارد صنعت حملونقل شود.
مطالعه بیشتر: 5 تا از زیباترین خودروهای اسپرت تاریخ تویوتا
ایده استفاده از هیدروژن به عنوان سوخت از کجا آمد؟
فکر استفاده از هیدروژن به عنوان سوخت، موضوع جدیدی نیست. ریشههای این ایده به سال ۱۸۰۷ برمیگردد. با این حال، تویوتا اولین شرکتی بود که با معرفی خودروی پیل سوختی «میرای» در سال ۲۰۱۴، این فناوری را وارد تولید انبوه کرد. با وجود این، فروش خودروهای هیدروژنی؛ چه از سوی تویوتا و چه شرکتهایی مثل هوندا؛ بهخاطر کمبود زیرساخت و قیمت بالا، هیچوقت به سطح خودروهای برقی نرسید.
خودروی هیدروژنی دقیقاً چطور کار میکند؟
این خودروها درواقع نوعی خودروی پیل سوختی هستند که انرژی آنها از واکنش شیمیایی بین هیدروژن و اکسیژن تأمین میشود. هیدروژن در مخزنهای بسیار مستحکم با فشار بالا ذخیره شده و سپس وارد پیل سوختی میشود. آنجا با اکسیژن هوا ترکیب و برق تولید میکند. این برق، موتور الکتریکی را به حرکت درمیآورد و تنها خروجی این فرایند، آب و مقدار کمی گرماست. به همین دلیل، خودروهای هیدروژنی یکی از پاکترین گزینههای حملونقل محسوب میشوند.
اما یک مانع بزرگ وجود دارد: زیرساخت
برای اینکه خودروهای هیدروژنی در سطح گسترده وارد خیابانها شوند، باید ایستگاههای فراوان و استاندارد سوختگیری هیدروژن ایجاد شود؛ چیزی که فعلاً در اکثر کشورها بسیار محدود است. حتی در ایالات متحده؛ یکی از پیشرفتهترین بازارهای خودرو؛ ساخت این ایستگاهها به کندی پیش میرود و سرمایهگذاری کافی جذب نشده است. چالشها تا حدی جدی شده که شرکت شل سال گذشته اعلام کرد تمام هفت ایستگاه سوختگیری هیدروژنی خود در کالیفرنیا را تعطیل میکند. همین موضوع نشان میدهد که مسیر فراگیر شدن این فناوری هنوز دشوار است.
آیا آینده حمل و نقل متفاوت خواهد بود؟
تویوتا و برخی خودروسازان دیگر اعتقاد دارند که هیدروژن در بخش حملونقل سنگین؛ مثل کامیونها، اتوبوسها و خودروهای تجاری؛ پتانسیل بسیار بیشتری نسبت به خودروهای برقی دارد. سوختگیری چند دقیقهای، وزن کمتر نسبت به باتریهای بزرگ و برد بالا از دلایلی است که هیدروژن را برای این خودروها جذاب میکند. به همین دلیل تویوتا همچنان با اطمینان مسیر توسعه این فناوری را دنبال میکند و برخلاف برخی رقبا، استراتژیاش را فقط روی خودروهای تمامبرقی متمرکز نکرده است.
مطالعه بیشتر: همه چیز درباره آینده جایگاههای سوخت
نگاهی به شاخصترین خودروهای هیدروژنی دنیا
تویوتا از سال ۱۹۹۲ پیشگام توسعه فناوری پیل سوختی بوده و با عرضه میرای، تحولی بزرگ ایجاد کرد. مدل ۲۰۲۴ میرای با برد ۶۵۰ کیلومتر، طراحی پیشرفتهتر و ایمنی بالاتر، یکی از بهترین محصولات هیدروژنی دنیا محسوب میشود. در کنار آن، نسخه هیدروژنی هایلوکس نیز در سال ۲۰۲۳ معرفی شد که با تکیه بر فناوری میرای، برد مشابهی ارائه میدهد؛ هرچند فعلاً تولید آن محدود است.
مطالعه بیشتر: موتور 2 لیتری جدید تویوتا، 600 اسب بخار قدرت دارد
در اروپا نیز، بیامو iX5 هیدروژنی با قدرت ۴۰۱ اسببخار و برد ۵۰۰ کیلومتر در سال ۲۰۲۴ وارد مرحله آزمایشی شد. هیوندای نیز از ۲۰۱۸ با معرفی نکسو وارد میدان شد و اکنون نسخه ۲۰۲۴ این خودرو با برد نزدیک به ۸۰۰ کیلومتر یکی از کارآمدترین نمونههای موجود در بازار است. هوندا هم با مدلهای کلاریتی و CR-V e:FCEV به توسعه ترکیبی از پیل سوختی و باتری قابل شارژ پرداخته که برد ۳۹۰ کیلومتری فراهم میکند.
کلام آخر
هرچند آینده هیدروژن هنوز پر از چالش و ابهام است، اما تلاشهای چند دهساله شرکتهایی مثل تویوتا، بیامو و هیوندای نشان میدهد که این فناوری همچنان بخش مهمی از آینده صنعت خودرو خواهد بود. اگر زیرساختها توسعه یابند، هیدروژن این قابلیت را دارد که نهتنها مکمل، بلکه رقیب جدی دیزل در حملونقل سنگین و حتی خودروهای سواری باشد.
