تابش مستقیم خورشید همان قدر که کابین خودرو را روشن میکند، میتواند دما و رطوبت محسوس را بهسرعت بالا ببرد. وقتی راننده در ترافیک میایستد و شیشه جلو در برابر آفتاب قرار میگیرد، تنها حسگرهای دمای داخل و خارج برای تنظیم هوای مطبوع کافی نیستند. همینجا نقش نور در سیستم تهویه خودکار نمود پیدا میکند؛ بخش هوشمندی که شدت پرتو را میسنجد و پیش از آنکه گرما آزاردهنده شود، حجم هوای خنک را اصلاح می کند. در این مقاله ارتباط نور و تهویه را از دید حسگر، منطق کنترلی و نکات نگهداری بررسی می کنیم تا هنگام رانندگی در روزهای آفتابی راهکارهای عملی در اختیار شما باشد.
تا انتها با KMC همراه باشید.
حسگر نور و پیوند آن با سیستم تهویه خودکار
در اغلب خودروهای مجهز به سیستم تهویه خودکار، سنسور فتوالکتریک روی بخش بالایی داشبورد جاگذاری شده است. این قطعه ولتاژی متناسب با شدت تابش تولید می کند و مستقیماً به واحد کنترل تهویه می رسد. دو خط توضیح: نخست اینکه این ولتاژ، شاخصی لحظه ای برای محاسبه بار حرارتی خورشید است؛ دوم آنکه واحد کنترل با مقایسه ولتاژ و دمای هدف، سرعت فن و درصد هوای سرد را بازتنظیم می کند تا دمای ادراک شده در محدوده آسایش بماند.
مکانیزم اندازه گیری تابش
حسگر تک کاناله سیلیکونی بازه طیفی مرئی را می خواند و برای خودروهای اقتصادی کافی است. در خودروهای رده بالاتر، نسخه چندکاناله زاویه ورود نور را نیز تشخیص می دهد و برای سامانه دو منطقه ای دقت بیشتری فراهم می سازد.
اثر تابش بر دمای محسوس
اگر دماسنج سقف ۲۵ درجه را نشان دهد ولی حسگر نور مقدار ۴.۰ ولت ثبت کند، کنترلر فرض می کند دمای ادراک شده نزدیک ۳۲ درجه است. در نتیجه دریچه های هوای سرد برای جبران به سرعت بازتر می شوند.
نمونه ارقام واکنش سیستم تهویه خودکار
| شدت تابش (لوکس) | ولتاژ حسگر (ولت) | سرعت فن (% حداکثر) | نسبت هوای سرد |
| 5 هزار | 1.2 | 40 | 60 / 40 |
| 25 هزار | 2.8 | 70 | 80 / 20 |
| 50 هزار | 4.5 | 100 | 90 / 10 |
هم آهنگی سیستم تهویه خودکار با سنسورهای محیطی
خودرو فقط به نور پاسخ نمیدهد؛ دمای داخل، دمای بیرون، فشار جو و رطوبت نسبی هم در تصمیم گیری نقش دارند. منطق نرم افزاری، این جریان داده ها را کنار مقدار تابش قرار می دهد تا تهویه بی آنکه راننده دخالت کند، هوای مطلوب را تضمین کند. دو خط توضیح: گام نخست استفاده از فیلتر زمانی کوتاه است تا تغییر ناگهانی ابر یا سایه ساختمان سبب نوسان شدید فن نشود؛ گام دوم تنظیم تدریجی کمپرسور برای کاهش مصرف سوخت.
دما و رطوبت
حسگر سقفی دمای واقعی کابین را می خواند و سنسور رطوبت، میزان بخار موجود را اعلام می کند. اگر تابش زیاد باشد ولی رطوبت پایین باشد، سیستم نیاز به خنک سازی شدید نمی بیند و با سرعت فن متوسط راضی می شود.
زاویه تابش
در بعدازظهر تابستان، خورشید از کنار می تابد. حسگر چندکاناله این زاویه را شناسایی می کند و مسیر دریچه ها را به سوی شیشه سمت راننده متمایل می سازد تا احساس یک دستی دما بهتر حفظ شود.
فیلترینگ زمانی
منطق کنترل، شدت تابش را با پنجره زمانی دو ثانیه تصحیح می کند. این روش از واکنش های پیاپی و آزاردهنده پیشگیری می کند و سایش کمپرسور را پایین نگه می دارد.
اطلاعات خودروییتان را افزایش دهید:
راهنمای نگهداری و کالیبراسیون سیستم تهویه خودکار
سنسور خورشیدی کوچک است اما اگر کالیبره نباشد، کل چرخه تنظیم دما به خطا می رود. دو خط توضیح: نخست این که هر دوازده ماه حسگر با نورسنج استاندارد مقایسه شود؛ دوم این که شیشه جلو و سطح داشبورد پاکیزه بماند تا لایه گرد و غبار مقدار نور را کم نشان ندهد.
اصول پاک سازی سطح حسگر
گرد و غبار با دستمال مرطوب میکروفایبر برداشته شود و از اسپری های حاوی آمونیاک پرهیز شود، زیرا پوشش محافظ حسگر را کدر می کند.
کالیبراسیون سالانه
کارشناسان پیشنهاد می کنند ولتاژ حسگر در سه سطح نور ۵، ۳۰ و ۵۰ هزار لوکس ثبت شود. اگر خطا بیش از سه درصد باشد، تنظیم نرم افزاری یا تعویض قطعه لازم است.
پیامدهای غفلت از کالیبراسیون
حسگر کدر دمای حقیقی را کمتر از واقع گزارش می کند. در نتیجه، کمپرسور بی دلیل با توان کامل کار می کند و مصرف سوخت افزایش می یابد، در حالی که سرنشین هنوز احساس گرما دارد.
جمعبندی
تابش خورشید، یک متغیر پنهان است که بدون حسگر مخصوص، هیچ سامانه تهویهای توان جبران دقیق آن را ندارد. وقتی ولتاژ حسگر به درستی خوانده شود و نرم افزار پاسخ صحیح بدهد، نقش نور در سیستم تهویه خودکار به شکل حفظ آسایش و صرفه جویی در سوخت دیده می شود.
توجه به پاکیزگی حسگر خورشیدی، کالیبراسیون سالانه و رعایت چند نکته ساده هنگام پارک، مطمئن می سازد که در روزهای آفتابی، دمای کابین در بازه دلخواه باقی بماند و صدای فن به زحمت شنیده شود. تجربه رانندگی در گرمای تابستان با این روش، آرامتر و ایمنتر خواهد بود؛ زیرا ذهن راننده به جای کنترل دستی تهویه، بر مسیر پیش رو تمرکز می کند.
