یکی از سوالات پرتکراری که بسیاری از رانندگان هنگام سرویس خودرو میپرسند این است که آیا لازم است هنگام تعویض لنت ترمز، روتورهای ترمز هم عوض شوند یا نه؟ پاسخ کوتاه این است: همیشه نه، اما در برخی شرایط تعویض هر دو قطعه ضروری است. برای درک بهتر این موضوع، ابتدا باید بدانیم لنت و روتور چه نقشی در سیستم ترمز دارند و چه عواملی بر عمر آنها اثر میگذارد.
تا انتها با مجله کی ام سی همراه باشید.
لنت و روتور چه کاری انجام میدهند؟
وقتی پدال ترمز را فشار میدهید، روغن ترمز در خطوط هیدرولیکی به حرکت در میآید و فشار به کالیپرها منتقل میشود. کالیپرها لنتهای ترمز را به سطح روتور فشار میدهند و همین اصطکاک باعث کاهش سرعت چرخ و در نهایت توقف خودرو میشود. بنابراین روتور و لنت مثل دو عضو وابسته عمل میکنند؛ اگر یکی از آنها دچار مشکل شود، عملکرد ترمز به طور کامل تحت تاثیر قرار میگیرد.
طول عمر لنت ترمز
عمر لنتهای ترمز به عوامل مختلفی مانند شرایط رانندگی، وزن خودرو، کیفیت لنت و حتی سبک رانندگی بستگی دارد. معمولاً لنتها بین ۴۰ هزار تا ۸۰ هزار کیلومتر دوام میآورند. رانندگی در ترافیک سنگین شهری یا ترمزگیریهای شدید میتواند عمر لنتها را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
طول عمر روتورهای ترمز
روتورها معمولاً عمر بیشتری نسبت به لنتها دارند، اما این به معنای دائمی بودن آنها نیست. اگر روتورها تاب بردارند، ترک بخورند یا بیش از حد نازک شوند، دیگر قابل استفاده نیستند. در برخی شرایط میتوان روتورها را تراش داد (ماشینکاری کرد) تا دوباره سطح صاف و مناسبی برای تماس با لنتها فراهم شود. با این حال، هر بار ماشینکاری مقداری از ضخامت روتور را کم میکند و توانایی آن در دفع گرما را کاهش میدهد. بنابراین بعد از چند بار تراش، تعویض کامل روتور اجتنابناپذیر است.
مطالعه بیشتر: نشانه های مهم برای بازدید سیستم ترمز خودرو
چه زمانی باید روتور را تعویض کنید؟
علائمی وجود دارد که نشان میدهد روتورهای خودرو نیاز به تعویض دارند:
- لرزش هنگام ترمزگیری: اگر پدال ترمز هنگام فشردن لرزش داشته باشد، احتمالاً روتورها تاب برداشتهاند.
- صدای جیغ یا ساییدگی: اگر حتی بعد از تعویض لنت، صدا ادامه دارد، مشکل از روتورهاست.
- وجود شیارهای عمیق یا ترک: خراشهای سطحی طبیعی هستند، اما شیارهای عمیق نشانهی فرسودگی شدید است.
- زنگزدگی شدید: اگر خوردگی سطحی با رانندگی از بین نرود و روی روتور باقی بماند، باید تعویض شود.
آیا میتوان فقط لنت ترمز را تعویض کرد؟
در بسیاری از مواقع بله. اگر روتورها سالم، صاف و ضخامت آنها بالاتر از حد استاندارد باشد، تعویض لنت کافی است. اما اگر روتورها تابدار، نازک یا ترکخورده باشند، تنها تعویض لنت مشکل را حل نمیکند و حتی میتواند به کاهش قدرت ترمز و خطرات جدی منجر شود.
نوع رانندگی و تاثیر آن بر تعویض لنت و روتور
نوع رانندگی شما تاثیر مستقیمی بر عمر لنت و روتور دارد:
- رانندگی در بزرگراه و ترمزگیری آرام = عمر بیشتر لنت و روتور
- رانندگی شهری با ترمزهای مکرر = سایش سریعتر هر دو قطعه
- رانندگی در سراشیبیها = فشار حرارتی بیشتر و احتمال تاب برداشتن روتور
تاثیر نوع لنت بر روتور
انتخاب نوع لنت نیز مهم است. لنتهای ارگانیک ارزانتر اما کمدوامتر هستند. لنتهای نیمهفلزی عملکرد بهتری دارند ولی فشار بیشتری به روتور وارد میکنند. لنتهای سرامیکی اگرچه گرانترند اما عمر بیشتری دارند و ملایمتر با روتور برخورد میکنند. بنابراین اگر لنت با کیفیت انتخاب کنید، احتمال تعویض همزمان روتور کمتر میشود.
هزینه تعویض لنت و روتور
از نظر اقتصادی، تعویض همزمان لنت و روتور بهترین عملکرد را تضمین میکند اما هزینه بیشتری دارد. در صورتی که روتورها سالم باشند، فقط تعویض لنتها انتخابی مقرونبهصرفه خواهد بود. مکانیک متخصص میتواند وضعیت روتور را بررسی کرده و تصمیم درست را بگیرد.
مطالعه بیشتر: بزرگ ترین اشتباه هنگام تعویض لنت ترمز
علائمی که نشان میدهد فقط لنت نیاز به تعویض دارد
- روتورها صاف و بدون تاب خوردگی هستند.
- ضخامت روتور در حد مجاز باقی مانده است.
- تنها علائم فرسودگی روی لنتها مشاهده میشود (مثلاً صدای جیرجیر اولیه).
- ارتعاش یا لرزش در پدال وجود ندارد.
- نکات مهم برای نگهداری از ترمزها
- بررسی منظم سیستم ترمز در هر سرویس دورهای
- توجه به صداها و لرزشهای غیرعادی هنگام ترمز
- استفاده از لنتهای باکیفیت متناسب با نوع خودرو
- جلوگیری از ترمزگیری شدید و مداوم در سراشیبیها
جمع بندی
پس آیا هنگام تعویض لنت ترمز باید روتورها را هم تعویض کرد؟ پاسخ نهایی این است که بستگی به شرایط دارد. اگر روتورها سالم باشند، تنها تعویض لنت کفایت میکند. اما اگر روتورها تاب برداشته باشند، شیار عمیق داشته باشند یا بیش از حد نازک شده باشند، باید آنها را همزمان با لنتها تعویض کرد.
بازرسی منظم توسط مکانیک حرفهای بهترین راه برای تشخیص این موضوع است. در نهایت، نگهداری درست از سیستم ترمز نه تنها ایمنی شما را تضمین میکند، بلکه از هزینههای سنگین آینده نیز جلوگیری خواهد کرد.
